Điểm mới của Bộ luật Lao Động 2019
Điểm mới của Bộ luật Lao Động 2019

Điểm mới của Bộ luật Lao động 2019 được Thông tin Luật tổng hợp và so sánh với các quy định cũ của BLLĐ 2012, hy vọng sẽ giúp ích cho các bạn trong học tập cũng như công việc của mình.

1. Phạm vi và đối tượng điều chỉnh: nội dung đáng chú ý trong điểm mới của Bộ luật Lao động 2019

Nếu như bộ luật lao động 2012 chỉ điều chỉnh đối với các quan hệ lao động phát sinh trên cơ sở “Hợp đồng lao động” thì bộ luật lao động 2019 đã có một bước tiến mới trong việc mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng. Cụ thể tại Khoản 1 Điều 2 BLLĐ 2019 quy định đối tượng áp dụng ngoài “Người lao động, người học nghề, người tập nghề” còn bao gồm cả “những người làm việc không có quan hệ lao động”. Những đối tượng này có thể là tài xế xe công nghệ, cộng tác viên, lao động tự do: thợ hồ, giúp việc theo giờ, người thu hoạch trang trại theo ngày, làm thuê công nhật…..Đây là nhóm đối tượng khá phổ biến trong đời sống xã hội, cũng là nhóm đối tượng khá yếu thế khi xảy ra tranh chấp vì khó có thể chứng minh quan hệ lao động lao động giữa chính họ và bên đi thuê. Trong rất nhiều trường hợp, người sử dụng lao động đã phủ nhận mối quan hệ này, không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng hạn, thậm chí không thanh toán nhưng những đối tượng trên chỉ có thể cam chịu, buộc phải lựa chọn giữa 2 phương án: hoặc tiếp tục làm việc chờ nhận được thù lao, hoặc từ bỏ công việc và số tiền công mình đáng được hưởng.

Có thể thấy sự bổ sung của BLLĐ 2019 đã đảm bảo hơn quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm đối tượng làm việc không trên cơ sở thuê mướn bằng hợp đồng lao động, tránh việc người sử dụng lao động thiết lập quan hệ lao động dưới các hình thức khác như cộng tác viên, dịch vụ hỗ trợ, đối tác….. Quy định mới này cũng là cơ sở để giải quyết các tranh chấp nếu có phát sinh giữa các bên khi không có hợp đồng lao động, hoặc hợp đồng được thể hiện bằng hình thức khác nhưng vẫn mang bản chất của hợp đồng lao động. Tuy nhiên, các quy định riêng cho đối tượng này vẫn chưa được cụ thể hóa trong luật, cần chờ các văn bản hướng dẫn chi tiết để áp dụng. Thongtinluat.com sẽ cập nhật liên tục, đưa ra các bài viết mới nhất ngay khi các văn bản hướng dẫn ra đời, mời quý độc giả cùng đón đọc trong các kỳ tới.

2. Về hợp đồng lao động:

Đây là vấn đề đặc biệt gây chú ý trong bộ luật lao động mới. Doanh nghiệp có còn được ký hợp đồng lao vụ thời vụ hay không? Nếu hợp đồng hết hạn nhưng không tái ký sẽ dẫn đến vấn đề gì? Tối đa được ký gia hạn hợp đồng bao nhiêu lần? Thông tin luật gửi đến các bạn các điểm mới sau:

2.1 Loại hợp đồng lao động

Theo quy định mới tại Khoản 1 điều 20 BLLĐ 2019 chỉ còn 02 loại hợp đồng Doanh nghiệp và người lao động có thể giao kết là:

  1. a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
  2. b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn: Có thời hạn không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Như vậy, BLLĐ 2019 đã bỏ loại hợp đồng theo mùa vụ và hợp đồng công việc dưới 12 tháng. Vì vậy, muốn giao kết hợp đồng với công việc ngắn hạn, không thường xuyên, không liên tục, người sử dụng lao động buộc phải giao kết bằng hợp đồng xác định thời hạn. Thời hạn của hợp đồng xác định thời hạn cũng đã bỏ đi mức tối thiểu (từ đủ 12 tháng), chỉ quy định mức tối đa (không quá 36 tháng) để người sử dụng lao động có thể linh hoạt trong việc giao kết đối với các công việc có tính chất khác nhau. Có thể thấy, BLLĐ mới đã loại bỏ các nguy cơ người sử dụng lao động lạm dụng hợp đồng thời vụ để trốn tránh các nghĩa vụ về bảo hiểm cho người lao động. Đồng thời tạo điều kiện cho người lao động được tham gia đầy đủ các loại bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ), phòng ngừa rủi ro khi ốm đau, bệnh tật, tai nạn, thất nghiệp – điều mà đối với người lao động làm công việc ngắn hạn vẫn chưa nhận thức đầy đủ, đúng mực.

2.2 Về việc gia hạn và số lần ký kết hợp đồng

Tại khoản 2 điều 20 BLLĐ 2019 quy định như sau:

Khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì thực hiện như sau:

  1. a) Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; trong thời gian chưa ký kết hợp đồng lao động mới thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của hai bên được thực hiện theo hợp đồng đã giao kết;
  2. b) Nếu hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn mà hai bên không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
  3. c) Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng lao động xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ hợp đồng lao động đối với người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước và trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 151 và khoản 4 Điều 177 của Bộ luật này.
Như vậy, về việc gia hạn hợp đồng lao động:

BLLĐ 2019 đã quy định rõ hơn quyền lợi, nghĩa vụ của các bên trong thời gian đàm phán, thỏa thuận về việc có tiếp tục ký kết hợp đồng lao động mới hay không. Cụ thể, trong khoảng thời gian 30 ngày sau khi hết hạn hợp đồng, người lao động vẫn được hưởng mọi quyền lợi theo hợp đồng lao động trước đó. Nếu người sử dụng lao động không có ý kiến về việc tái ký hợp đồng lao động, người lao động vẫn tiếp tục thực hiện công việc, thì giữa hai bên sẽ tự động phát sinh hiệu lực của hợp đồng không xác định thời hạn. Đây là vấn đề mà bộ phận nhân sự – hành chính của các doanh nghiệp cần chú ý.

Về số lần ký kết hợp đồng lao động:

BLLĐ mới vẫn giữ nguyên quy định chỉ cho phép người sử dụng lao động được ký thêm 01 lần hợp đồng lao động xác nhận thời hạn đối với người lao động (tức tối đa chỉ được ký 2 lần hợp đồng xác định thời hạn). Tuy nhiên, vẫn có bốn trường hợp ngoại lệ được phép tái ký nhiều lần, không bị giới hạn như: hợp đồng lao động của người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp nhà nước, lao động nước ngoài, lao động cao tuổi, thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đang trong nhiệm kỳ. Đây là một trong những điểm mới thể hiện sự tiến bộ của BLLĐ, tháo gỡ những khó khăn, tạo sự linh động cho cả doanh nghiệp và người lao động khi giao kết hợp đồng.

Lấy một ví dụ minh họa thực tế, người lao động khi quá tuổi nghỉ hưu sẽ tự xem xét khả năng sức khỏe của mình để định ra thời hạn giao kết hợp đồng lao động với doanh nghiệp. Nếu gặp vấn đề sức khỏe, người lao động có thể nghỉ sớm mà không cần báo trước quá lâu như 30 ngày hoặc 45 ngày. Người sử dụng lao động nếu thấy năng suất lao động của người lao động cao tuổi giảm sút, không phù hợp với yêu cầu công việc có thể thông báo chấm dứt, tìm kiếm người mới mà không phải đợi quá lâu theo quy định pháp luật. Như vậy, doanh nghiệp sẽ không còn e ngại khi sử dụng lao động cao tuổi, người lao động cao tuổi cũng có thêm cơ hội tìm kiếm việc làm phù hợp với năng lực và sức khỏe của mình.

 

Trên đây là hai trong số những vấn đề nổi bật, hữu ích của Bộ luật Lao Động 2019 mới thongtinluat.com gửi đến quý độc giả, mời các bạn xem tiếp phần 2 để cập nhật thêm các điểm mới của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích của mình trong quan hệ lao động.